De Kracht Achter de Zalving: Meer dan Alleen Olie

De zalving en het gebruik van zalfolie hebben een diepe geestelijke betekenis. En met geestelijk bedoel ik ook werkelijk Geestelijk. Het is niet ‘een’ beeld, maar ‘het’ beeld van de toerusting door de Heilige Geest. Het is een symbool van de inwoning van de Heilige Geest in de mens. Gezalfden worden ook wel zonen van de olie genoemd, mensen met een stralend gelaat, lichtende mensen, schitterende mensen en ‘Gods groten’. De vraag blijft natuurlijk: wat moet dit tot uitdrukking brengen? Telkens wanneer ik deze begrippen en omschrijvingen van de zalving lees, moet ik aan de volgende verzen denken:

Het aanzien van de heerlijkheid van de HEERE was in de ogen van de Israëlieten als een verterend vuur op de top van de berg.

Exodus 24:17

Toen Mozes van de berg Sinaï afdaalde — met de twee tafelen van de getuigenis in zijn hand — wist hij niet dat de huid van zijn gezicht straalde doordat Hij met hem gesproken had. Toen Aäron en alle Israëlieten Mozes zagen, straalde de huid van zijn gezicht en waren zij bang om bij hem in de buurt te komen.

Exodus 34:29–30

Hij werd voor hun ogen van gedaante veranderd. Zijn gezicht straalde als de zon en Zijn kleren werden wit als het licht.

Mattheüs 17:2

Wanneer de heerlijkheid en heiligheid van God zichtbaar worden, gebeurt dit. Ik heb gehoord en gezien dat zulke gebeurtenissen vandaag de dag nog steeds plaatsvinden, net zoals de wonderen uit de Bijbel ook vandaag nog plaatsvinden. Ja, allemaal, en zelfs meer. God is nooit veranderd. Jezus is nooit veranderd. Als wij in hetzelfde geloof wandelen als de discipelen, hetzelfde Evangelie verkondigen als zij en dezelfde prijs betalen, zullen alle tekenen en wonderen die hen volgden ons ook volgen. Niet vanuit onze eigen kracht of door onze eigen inspanningen, maar door de kracht van onze beste Vriend, Trooster en Metgezel: de Heilige Geest. Alle dingen zijn werkelijk mogelijk als wij geloof hebben.

Wanneer mensen zalfolie gebruikten, begon hun gezicht door de olie te glanzen en te stralen. Dat is het beeld van God met ons, een beeld van voortdurend verkeren in Zijn heerlijkheid en heiligheid. Mozes moest een berg beklimmen om in Gods tegenwoordigheid te zijn. Jezus is God, maar ook Hij beklom een berg, om Zijn discipelen mee te nemen zodat zij getuige konden zijn van de heerlijkheid en heiligheid. Met de uitstorting van de Heilige Geest werd dit naar een heel nieuw niveau gebracht. Vanaf dat moment was het niet langer alleen God met ons, maar ook God in ons, zoals God het bedoeld had. Je kunt het vergelijken met olielampen die met olie worden gevuld en brandend licht verspreiden. Zo kunnen ook wij vervuld worden met de Heilige Geest, branden voor Jezus en Zijn licht laten schijnen voor de volken.

Dit beeld van de zalving en de Heilige Geest was al zichtbaar bij de profeten, koningen en priesters van Israël in het Oude Testament. Het was een voorbode van wat in de toekomst zou plaatsvinden. Telkens wanneer een profeet, koning of priester werd gezalfd, volgde de toerusting door de Heilige Geest. Dit zien we onder andere bij de zalving van Saul en David.

Toen nam Samuël een kruikje met olie, goot die uit over zijn hoofd, kuste hem en zei: Heeft de HEERE u niet tot vorst over Zijn erfdeel gezalfd? (vers 1)

Dan zal de Geest van de HEERE over u vaardig worden; u zult met hen profeteren en in een ander mens veranderd worden. (vers 6)

1 Samuël 10:1, 6

Toen nam Samuël de oliehoorn en zalfde hem te midden van zijn broers. Vanaf die dag werd de Geest van de HEERE vaardig over David. Daarna stond Samuël op en ging naar Rama.

1 Samuël 16:13

De toerusting door de Heilige Geest was in die tijd niet iets wat gewone mensen overkwam. Zij was alleen voorbehouden aan profeten, koningen en priesters. Dat Jezus door de Heilige Geest werd toegerust, was daarom opmerkelijk voor de mensen van die tijd. Op een bepaald moment citeerde Jezus een gedeelte uit Jesaja 61, een passage die de mensen daar toen goed kenden. Juist dat gedeelte laat duidelijk de verbinding zien tussen de zalving en de Heilige Geest. Hij zei: ‘De Geest van de Heere is op Mij.’ Meteen daarna vertelde Hij waarom: ‘omdat Hij Mij gezalfd heeft.’

De Geest van de Heere is op Mij, omdat Hij Mij gezalfd heeft om het Evangelie te verkondigen aan de armen; Hij heeft Mij gezonden om gebrokenen van hart te genezen, aan gevangenen vrijlating te verkondigen en aan blinden herstel van het gezichtsvermogen, om onderdrukten in vrijheid te stellen en om het aangename jaar van de Heere te verkondigen.

Lukas 4:18–19

Hoe God Jezus van Nazareth gezalfd heeft met de Heilige Geest en met kracht; Hij trok het land door, deed goed en genas allen die door de duivel overweldigd waren, want God was met Hem.

Handelingen 10:38

Sommige vertalingen zeggen dat de Geest op Jezus was omdat Hij gezalfd was, maar het bijzondere is dat het hier andersom is. Oorspronkelijk staat er volgens deze uitleg dat de Geest op Jezus was, waardoor Hij de Gezalfde was. Zoals je in het Oude Testament kunt zien, kwam de Heilige Geest nadat iemand in opdracht van de Heere was gezalfd — niet op eigen initiatief. Maar Jezus, de Christus, de Gezalfde, had en heeft de identiteit van ‘Gezalfde’ al. Hij is God, de Bron van de zalving! Dit laat niet alleen de duidelijke verbinding zien tussen de zalving en de Heilige Geest, maar ook het doel ervan: het Evangelie verkondigen, gebrokenen van hart genezen, gevangenen vrijheid aankondigen, blinden weer laten zien — lichamelijk én geestelijk! — onderdrukten bevrijden en het aangename jaar van de Heere verkondigen.

Geen enkel aards materiaal en geen enkel mens op deze aarde is van nature heilig. Toen de tabernakel werd gebouwd, waren de materialen nog niet heilig. De mensen die priester zouden worden, waren nog niet heilig. Alles werd heilig door de zalving. Wat gezalfd werd, was vanaf dat moment heilig. Hier volgt een voorbeeld van dit beginsel.

Dan moet u de zalfolie nemen en daarmee de tabernakel en alles wat daarin is zalven. U moet hem en al zijn voorwerpen heiligen, zodat hij heilig zal zijn. Ook moet u het brandofferaltaar en al zijn voorwerpen zalven en het altaar heiligen. Het altaar zal allerheiligst zijn.

Exodus 40:9–10

Heiligheid kwam dus door de zalving. Op dezelfde manier is het de Heilige Geest Die ons heilig maakt, vanwege de zalving van Jezus. Door Zijn Woord, door Zijn Geest, worden wij veranderd tot heiligheid. Hoe meer tijd wij in Zijn Woord doorbrengen en hoe aandachtiger wij luisteren naar wat de Heilige Geest ons daardoor wil leren, hoe meer wij worden veranderd tot heiligheid. Er was een periode in mijn leven waarin de Heilige Geest maandenlang, iedere dag, meerdere keren per dag, steeds hetzelfde tegen mij zei. Hij zei: ‘Alleen het Woord van God heeft de kracht om je te veranderen.’ Door dat woord begon mijn liefde voor Gods Woord nog verder te groeien. Ik begon de waarde ervan te zien, te herkennen en te erkennen. Het is zo'n eenvoudige boodschap en toch waarschijnlijk een van de krachtigste boodschappen die Hij mij ooit heeft geleerd.

Hoe anders was dit in het leven van Jezus. Hij had de zalving niet nodig om heilig te worden. Hij was al heilig. Daarom rustte de zalving op Hem. Toen Hij Jesaja 61 aanhaalde — ‘De Geest van de Heere is op Mij, omdat Hij Mij gezalfd heeft’ — openbaarde Hij Zichzelf als de beloofde Messias. In die tijd was de titel ‘messias’ niet uitsluitend voor de Redder gereserveerd. Zoals eerder gezegd betekent ‘messias’ ‘gezalfde’. Volgens de uitleg in deze studie werd de titel destijds en in het hele Oude Testament gebruikt voor de profeten, die eveneens messiassen werden genoemd. Hoewel ook koningen en priesters werden gezalfd, werd de term messias volgens deze uitleg uitsluitend gebruikt om profeten aan te spreken. Dat was waarschijnlijk de reden waarom zoveel mensen Jezus als een messias aanduidden.

Toen Jezus in het gebied van Caesarea Filippi gekomen was, vroeg Hij Zijn discipelen: Wie zeggen de mensen dat Ik, de Zoon des mensen, ben? Zij antwoordden: Sommigen zeggen Johannes de Doper, anderen Elia, en weer anderen Jeremia of een van de profeten.

Mattheüs 16:13–14

Hoogstwaarschijnlijk zeiden zij: ‘een van de messiassen’ of ‘een van de christussen’. Zoals je je misschien herinnert, is ‘messias’ een Hebreeuws woord dat in het Grieks als ‘christus’ wordt vertaald. Jezus met die titel aanspreken, zegt in de basis alleen dat Hij een Gezalfde is, zoals ook de profeten gezalfd waren. Hem Christus of Messias noemen is dus wel een erkenning van Gods zalving, maar volgens deze gedachte op zichzelf niet meer dan dat. Er zijn ook andere godsdiensten, waaronder grote godsdiensten als de islam, die Hem als Christus erkennen. Dat klinkt misschien verwarrend, maar het verschil ligt in de uitspraak van Petrus, toen Jezus hun vroeg wie zij zeiden dat Hij was — en is.

Simon Petrus antwoordde en zei: U bent de Christus, de Zoon van de levende God. Jezus antwoordde hem: Zalig bent u, Simon Barjona, want vlees en bloed hebben u dat niet geopenbaard, maar Mijn Vader, Die in de hemelen is. En Ik zeg u ook dat u Petrus bent en op deze rots zal Ik Mijn gemeente bouwen, en de poorten van het dodenrijk zullen haar niet overweldigen. En Ik zal u de sleutels van het Koninkrijk der hemelen geven; wat u op aarde bindt, zal in de hemel gebonden zijn, en wat u op aarde ontbindt, zal in de hemel ontbonden zijn.

Mattheüs 16:16–20

Hoewel verschillende godsdiensten Jezus als Christus erkennen, erkent volgens deze boodschap alleen het christendom Hem als de Zoon van de levende God. Geen andere godsdienst zal Hem als de Zoon van God erkennen. Dat is een groot verschil. Hoewel de profeten ‘messiassen’ of ‘christussen’ werden genoemd, waren het gewone mensen, van nature onrein en onheilig, maar door de zalving rein en heilig gemaakt. Er was maar Eén Die kon zeggen dat Hij al rein en heilig was en dat God Hem daarom zalfde. Die Persoon is Jezus. De Enige Die Zijn hele leven zonder zonde leefde. Dat maakte Hem niet zomaar een messias, maar DE MESSIAS, de Zoon van de levende God. En alleen door de openbaring van de Vader, door de Heilige Geest, kunnen wij tot die openbaring en erkenning komen.

Jezus DE MESSIAS noemen, is Hem ‘Gods Grootste’ noemen. En dat is Hij. Door Zijn zalving en Zijn offer verliet Gods tegenwoordigheid de tempel en scheurde het voorhangsel, zodat God door Zijn Heilige Geest in mensen kon gaan wonen. Dat is het beeld van de geestelijke zalving en wat het zalven met zalfolie symboliseert. Het is de Heilige Geest in ons, als het zegel van onze behoudenis.

In Hem hebt ook u, nadat u het Woord van de waarheid, namelijk het Evangelie van uw zaligheid, gehoord hebt, uw vertrouwen gesteld; in Hem bent u ook, toen u tot geloof kwam, verzegeld met de Heilige Geest van de belofte, Die het onderpand is van onze erfenis, tot de verlossing die ons ten deel viel, tot lof van Zijn heerlijkheid.

Efeze 1:13–14

Zoals ik in al mijn onderwijs altijd zeg, is het doel van God altijd om te redden, te genezen, te bevrijden en te herstellen. Wanneer de Heilige Geest in en door ons heen begint te werken, zullen de vruchten daarom altijd overeenkomen met redding, genezing, bevrijding en herstel. Alles en iedereen die deze dingen tegenwerkt, werkt tegen God, tegen de zalving, tegen het offer van Jezus en ten gunste van de agenda van de vijand. Maar wanneer de Heilige Geest werkelijk de leiding heeft en de gemeente zich volledig aan God onderwerpt en Hem Zijn gang laat gaan, zul je dat aan de vruchten zien. Een gebrek aan vruchten betekent een gebrek aan de Geest. Een prachtig beeld van het herstel van Gods volk vinden we in 2 Kronieken, waar de mensen van Juda door de zalving werden vrijgelaten en in ere hersteld.

Toen stonden de mannen op die bij name waren aangewezen. Zij namen de gevangenen mee, kleedden uit de buit allen onder hen die naakt waren, voorzagen hen van kleding en sandalen, gaven hun eten en drinken en zalfden hen.

2 Kronieken 28:15

Het beeld van de zalving zien we ook bij het gebed om genezing. Wanneer iemand ziek is, ziet diens gezicht er meestal niet bijzonder blij of stralend uit. Door de zalving gaat het gezicht in het natuurlijke weer glanzen, als beeld van wat er in de geestelijke werkelijkheid gebeurt wanneer het gebed om genezing vanuit en met geloof wordt uitgesproken. Volgens de gebruiken van die tijd was het ook een zichtbaar teken dat de rouwperiode voorbij was. Het volgende vers spreekt over het doel van de zalving van Jezus Christus.

Om hun een sieraad te geven in plaats van as, vreugdeolie in plaats van rouw, een lofgewaad in plaats van een benauwde geest; zodat zij eiken van gerechtigheid genoemd zullen worden, een planting van de HEERE, opdat Hij verheerlijkt wordt.

Jesaja 61:3

Dit spreekt over Gods belofte om de geest van rouw en zwaarmoedigheid weg te nemen en daarvoor de Heilige Geest en de heilige zalving te geven. De bomen van gerechtigheid zijn olijfbomen, met de olie van de zalving in hun vruchten. De vreugdeolie waarover dit vers spreekt, is de olie van Jezus Christus Zelf, waarnaar Hebreeën 1:9 verwijst. De Geest van Jezus Christus als de olie van uitbundige vreugde of van verheuging (letterlijke vertaling).

U hebt gerechtigheid liefgehad en wetteloosheid gehaat; daarom heeft God, Uw God, U met vreugdeolie gezalfd boven Uw metgezellen.

Hebreeën 1:9

Het laatste beeld van zalfolie dat ik zie, is het volgende: niemand kan olie aanraken zonder dat er sporen van op zijn handen achterblijven. Op dezelfde manier kan niemand door Jezus, de Heilige Geest, door de zalving worden aangeraakt en met lege handen achterblijven.